|
De belangrijkste gegevens betreffende de luchtvaartgeschiedenis in het algemeen en die van Nederland en België in het bijzonder. De belangrijkste datums staan in het blauw 875
Abbas Ibn Firnas, een in Spanje geboren, Arabisch sprekende en schrijvende Berber, moslim en geleerde, zou een soort ballon hebben gemaakt waarmee hij 10 minuten lang bleef zweven. De luchthaven van Bagdad en een maankrater zijn naar hem vernoemd.
907
Oudste vermelding over het gebruik van vuurpijlen (vastebrandstofraketten) in China.
1214-1294
Roger Bacon, Franciscaan, Engels filosoof en geleerde, was in zijn tijd de grootste wetenschapper van Europa. Voor zover bekend, was hij in dit werelddeel de eerste die op de mogelijkheden wees van een lichter-dan-lucht-toestel.
1232
In China worden vuurpijlen ingezet tegen de Mongolen.
1452-1519
Leonardo da Vinci bouwt tijdens zijn leven een klapvleugeltoestel en komt tot de conclusie, dat de armspieren onvoldoende kracht opleveren om te kunnen vliegen. Hij ontwerpt vervolgens verschillende apparaten waarbij ook de benen hun aandeel moeten leveren, maar het blijft nu bij tekeningen. Zijn oudste tekening van een helikopter dateert uit 1493.
1453
De Ottomanen gebruiken raketten tijdens de belegering van Constantinopel.
1546 (of 1555)
In Hermannstadt (Transsylvanië) wordt een drietrapsraket gelanceerd. De uitvinder is Haas geheten en zijn raket, gemaakt van hout en papier, bereikt een hoogte van 600 meter en haalt een afstand van 9 km. Een opmerkelijke prestatie.
1670
Francesco de Lana-Terzi, een Italiaanse jezuïet, publiceert het invloedrijke boek ‘Prodromo dell'Arte Maestra’. Hij lanceert daarin het idee om een schip te bouwen dat lichter is dan lucht. In 1650 had Otto von Guericke namelijk de luchtpomp uitgevonden en De Lana stelde voor dunne koperen bollen te maken, die dan met een pomp luchtledig moesten worden gemaakt, zodat ze beslist lichter dan lucht zouden zijn*.
* Later zou blijken dat de bollen onder de atmosferische druk bezweken. Maakte men de bollen sterker dan werden ze weer te zwaar.
4 juni 1783
De gebroeders Montgolfier geven bij Annonay hun eerste publieke demonstratie met een heteluchtballon. De ballon is van linnen (een grote zak), beplakt met papier en geïmpregneerd met aluin. Zij gingen uit van de gedachte dat rook de opwaartse kracht moest leveren en daarom gebruikten zij wol en stro dat in brand werd gestoken. Bij een vermoedelijke hoogte van bijna 2.000 m, legden de gebroeders een afstand af van 2 km en hadden daar ongeveer 10 minuten voor nodig.
12 juli 1785
De Franse ballonvaarder Jean Pierre Blanchard stijgt met zijn ballon op van het Koninklijk Paleis aan het Noordeinde te ’s-Gravenhage en maakt een landing in een weiland ergens bij Gouda. Deze eerste ervaring met de luchtvaart viel niet in goede Nederlandse aarde, want boeren uit de omgeving waren woedend en vernielden de uitrusting.
1773-1857
Sir George Cayley, Brits uitvinder, luchtvaartpionier en schepper van de aerodynamica.
George Cayley, een Engelse baronet, zag als eerste in dat de simpele vlieger het antwoord bevatte op de vraag naar de mogelijkheid van een zwaarder-dan-lucht-toestel. Cayley begon met het maken van speelgoedhelikopters. In 1799 na ettelijke experimenten, graveerde hij op een zilveren schijf een schets, waarbij de werking van draagkracht, stuwkracht en weerstand op een vleugel aanschouwelijk werd gemaakt. Aan de andere kant van de schijf graveerde hij een vliegtuig met een vaste vleugel, staartvlakken in pijlstand en riemen om te roeien. In 1837 ontwierp Cayley een werkelijk bruikbaar luchtschip, met een gestroomlijnd gaslichaam en door stoom aangedreven propellers voor de voortstuwing en besturing. Tot zijn 84e levensjaar hield hij zich bezig met experimenteren en bouwde onder andere zweefvliegtuigen, waarmee in 1849 en 1853 korte vluchten werden gemaakt. Door William Samuel Henson, die Cayleys gedachtegoed uitdiepte, werd hij de vader van de luchtvaart, genoemd.
30 september 1804
Abraham Hopman is de eerste Nederlandse ballonvaarder; hij maakt een korte tocht van Rotterdam naar Schiedam.
1847
William Samuel Henson gaat publiekelijk onderuit met zijn mislukte poging om te vliegen. Desondanks was zijn ‘Vliegende Stoomvoertuig’ het eerste ontwerp voor een mechanisch voortgestuwd vliegtuig en zijn tijd ver vooruit.
1850
Pierre Jullien bouwt twee proefmodellen voor het eerste doelmatige luchtschip. Met deze toestellen, die door een uurwerk werden aangedreven, maakt hij verscheidene geslaagde vluchten. ‘Le Précuseur’, een uitvoering op ware grootte werd echter nooit beproefd.
24 september 1852
Henri Giffard maakt met zijn door stoom aangedreven luchtschip de eerste zeppelintocht (het woord bestond toen nog niet). Het was een unieke prestatie, temeer omdat hij aantoonde dat het vaartuig bestuurbaar was. Met 10 km p/u vloog hij van Parijs naar Trappes, een afstand van 27 km.
1857-1935
Konstantin Edoeardovitsj Tsiolkovski, Russisch wiskundige van Poolse afkomst die wel de vader van de raketwetenschap wordt genoemd. Net als eerder Hermann Ganswindt kwam hij op de gedachte vloeibare brandstof voor de voortstuwing van raketten te gebruiken en opperde dit idee in 1895.
Hij schreef veel, was zeer gedetailleerd en wist zijn ideeën ook theoretisch te onderbouwen. Bekende boeken van zijn hand: ‘De ontdekking van de ruimte door de raketwetenschap’ en ‘Ruimteonderzoek door middel van jet-aangedreven apparaten’. Hij schreef o.a. ook over startraketten of boosters, ruimtestations met luchtsloten en biologische systemen voor voedsel- en zuurstofvoorziening. Konstantin Tsiolkovski, Hermann Oberth en Robert Goddard worden als de grondleggers van de ruimtevaart beschouwd.
De volgende twee uitspraken van Tsiolkovsky zijn beroemd geworden: “De aarde is de wieg van de mens, maar de mens kan niet zijn hele leven in de wieg blijven wonen" en “De mens moet het zonnestelsel koloniseren wil hij overleven".
1865
Jules Verne publiceert zijn boek ‘De la terre à la lune’, waarin hij een reis naar de maan van drie personen beschrijft met een ruimteschip in de vorm van een granaat. De granaat/capsule wordt afgevuurd met een kanon in Florida en landt later keurig in zee in de buurt van Florida. Henri Garcet, de neef van Jules Verne en astronoom, had de ontsnappingssnelheid berekend: 11 km/sec.
1878-1930
Glenn Hammond Curtiss, Amerikaans vlieger, luchtvaartpionier en vliegtuigontwerper.
Glenn Curtis zou vooral bekend worden om zijn steeds betere vliegtuigmotoren, maar hij deed meer.
De landvliegtuigen van Curtiss waren de eerste die op scheepsdekken landden; zijn vliegboten vormden de enige luchtvaartbijdrage van de Verenigde Staten aan de Eerste Wereldoorlog. In mei 1919 maakte een daarvan, de NC4, de eerste trans-Atlantische vlucht, waarbij Albert Read en zijn bemanning de afstand van 7269 km van New York naar Portugal in 19 dagen aflegden. Bij deze tocht waren drie vliegboten gestart; een verongelukte en een ander kon alleen taxiënd de Azoren halen. Curtiss won vele luchtvaartprijzen.
1882-1945
Dr. Robert Hutchings Goddard, Amerikaans wetenschapper en uitvinder, wordt in een adem genoemd met Konstantin Tsiolkovsky en dr. Hermenn Oberth; zij zijn de grondleggers van de ruimtevaart.
In 1914 verkreeg hij patenten voor de meertrapsraket en het gebruik van vloeibare brandstof voor de aandrijving; hij begon toen met het ontwerpen van motoren en het testen daarvan. Het Smithsonian Instituut ondersteunde hem financieel.
In 1919 schreef Goddard een artikel ‘A Method of Reaching Extreme Altitudes’ waarin hij al op de mogelijkheid van een ruimtevlucht naar de maan wees.
Goddard lanceerde met succes de eerste raket met vloeibare brandstof op 16 maart 1926 en ging daarna door met steeds grotere en betere raketten. Vanaf 1929 rustte hij zijn projectielen uit de nodige instrumenten, zoals een thermometer, barometer en camera. Op 26 maart 1937 haalde hij met een hoogte van 2.750 meter.
1886
In Nederland wordt een militair ballonpark opgericht. Bij de artillerie in Oldebroek worden ballons in dienst gesteld.
1890-1939
Anton Herman Gerard (Anthony) Fokker, Nederlandse uitvinder, luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer. Toen er voor Fokker in Nederland geen emplooi bleek, ging hij naar Duitsland. Tijdens WO I werden de Fokker twee- en driedekkers gevreesd door de geallieerden en hij bezorgde, met zijn gesynchroniseerde mitrailleur, de Duitsers gedurende lange tijd het luchtoverwicht. In 1919 richt hij de NV Nederlandse Vliegtuigfabriek op, die aan het eind van de twintiger jaren de grootste vliegtuigfabriek ter wereld was. In 1995 viel het doek voor het eens zo beroemde bedrijf.
1890
Johann Hermann Ganswindt (1856-1934), Duits ondernemer en uitvinder, ontwikkelt het idee om een raket te bouwen met vloeibare brandstof voor de aandrijving. Dit idee was echter onvoldoende uitgewerkt en er zaten ook fouten in de berekeningen, zodat hij in de praktijk geen resultaten zou boeken. Desondanks wees hij wel de weg naar de toekomst en wordt dan ook gezien als een wegbereider van de ruimtevaart.
09 oktober 1890
Volgens eigen beweringen maakte de Fransman Clément Ader met zijn Eole, een vleermuisachtig, door stoom aangedreven en onbestuurbaar toestel, een vlucht van vijftig meter. Met de Avion III, een later vliegtuig met twee propellers, had hij weinig succes. Volgens sommigen was Adler de eerste vliegenier, maar de aanspraken zijn niet erg overtuigend.
1891
Otto Lilienthal maakt zijn eerste zweefvlucht en legt daarbij ongeveer 25 meter door de lucht af.
Hij gaat verder met experimenteren en maakt meer dan 2000 vluchten, tot hij in 1896 dodelijk verongelukt. Zijn beroemdste boek is ‘Der Vogelflug als Grundlage der Fliegerkunst’.
Otto Lilienthal wordt beschouwd als een van de grondleggers van de luchtvaart en inspireerde de gebroeders Wright op weg naar succes.
1892-1981
Donald Wills Douglas was een Amerikaans vliegtuigbouwer die in 1921 de Douglas Aircraft Company had opgericht. In 1901 was hij in Fort Myer toeschouwer bij een vlucht van Orville Wright en was kennelijk meteen voor de luchtvaart gewonnen. Zowel civiel als militair waren zijn vliegtuigen een groot succes. Beroemde vliegtuigen waren de Dauntless duikbommenwerper, de Invader middelbare bommenwerper, de Skyrocket experimenteel vliegtuig en het wellicht beroemdste passagiers- en transportvliegtuig de DC-3 (Dakota).
1894-1989
Dr. Hermann Julius Oberth, Duits fysicus van Transsylvanische afkomst, die met de Russische Konstantin Tsiolkovsky en de Amerikaanse Robert Goddard tot de grondleggers van de ruimtevaart wordt gerekend. Deze drie zouden nooit kennis uitwisselen en onafhankelijk van elkaar vergelijkbare resultaten bereiken.
Toen hij 14 jaar oud was vervaardigde de jonge Hermann zijn eerste experimentele raket en opperde de mogelijkheid van een meertrapsraket. In 1923 publiceert hij ‘Die Rakete zu den Planetenraumen’, een boek waarin de wiskundige grondslag voor de huidige rakettechnologie werd gelegd; later breidt hij dit uit tot het standaardwerk ‘Wege zum Raumschiffahrt’. In 1931 wordt met succes een raket beproefd, die hij samen met dr. Winkler heeft ontworpen. Hermann Oberth, die ook medicijnen had gestudeerd, schonk als eerste aandacht aan de problemen rond gewichtloosheid.
Werner von Braun was een van zijn leerlingen en hij zou later met hem samenwerken aan de ontwikkeling van de V2. Ook in Amerika zou dr. Oberth weer onder zijn beroemde leerling actief zijn.
1895-1981
John Knudsen (Jack) Northrop, Amerikaans vliegtuigbouwer. Hij begon als ontwerper bij Lockheed, de fabriek waarvan hij mede-oprichter was en de ranke Lockheed Vega, waarmee Wiley Post zijn beroemde vlucht maakte, was daarvan het resultaat.
In 1929 richtte hij zijn eigen fabriek op, de Northrop Corporation, die een belangrijke bijdrage aan de Amerikaanse vliegtuigindustrie zou leveren. De Northrop Alpha uit 1930 zou het eerste vliegtuig zijn met volledig zelfdragende constructie. De nachtjager P61 Black Widow was een groot succes. Grote roem zou John Northrop ontlenen aan het baanbrekende werk om een vliegende vleugel te bouwen, hoewel de tijd daarvoor nog niet rijp was.
1896-1993
James Harold (Jimmy) Doolittle was een beroemd Amerikaans piloot en oorlogsheld. In 1922 maakte hij in de Ver. Staten de eerste vlucht van kust tot kust in minder dan een dag. In 1929 was hij de eerste die van start tot landing volledig ‘blind’ vloog, dus alleen met behulp van navigatie-instrumenten. In 1942 leidde hij vanaf een vliegdekschip het eerste Amerikaanse bombardement op Tokio, de beroemde ‘Doolitte Raid’. Bij deze aanval keerde de helft van zijn 80 manschappen ongedeerd terug. Voor deze prestatie ontving hij van het Amerikaanse Congres de ‘Medal of Honour’ en eindigde zijn carrière als luitenant-generaal.
2 juli 1900
Eerste vlucht met een Zeppelin, de LZ1 (Luftschiff Zeppelin). De proefvluchten toonden de potentie van het luchtschip duidelijk aan, maar dat was niet voldoende om geïnteresseerden tot investering te bewegen. Graf von Zeppelin zag zich genoodzaakt zijn activiteiten voorlopig op te schorten.
Daar de chronologie van de luchtvaart momenteel nog uitgewerkt wordt door Hans Bekker plaatsten we hieronder de oude versie
15e eeuw
Leonardo Da Vinci ontwerpt iets dat op een luchtvaartuig lijkt
4 juni 1783
Eerste vlucht van een Montgolfier hete luchtballon.
25 september 1852
Eerste vlucht van een aangedreven bemand luchtschip door Henri Griffard.
9 oktober 1890
Eerste vlucht van een zwaarder dan lucht vliegtuig, de Ader Eole gebouwd door Clement Ader
2 juli 1900
Eerste vlucht van een Zeppelin.
17 december 1903
Orville Wright vliegt als eerste mens op een gecontroleerde manier een vliegtuig dat zwaarder is dan de lucht. Dit gebeurt te Kitty Hawk, North Carolina. De Wright Flyer stijgt rond 10u35 op en de vlucht duurt welgeteld 12 seconden.
13 september 1906
Alberto Santos-Dumont vliegt als eerste in Europa.
13 november 1907
Paul Cornu maakt als eerste een vlucht met een helikopter.
27 mei 1908
Die dag vloog Henri Farman het eerste vliegtuig boven België.
14 mei 1908
Op Kitty Hawk wordt de eerste passagier vervoerd. Wilbur Wright was de piloot en Charles Furnas de passagier.
25 september 1908
Baron De Caters vliegt de de eerste officiële vlucht van een Belg boven België.
27 juni 1909
Graaf de Lambert maakt de eerste vlucht in Nederland.
25 juli 1909
Louis Bleriot steekt in zijn Bleriot XI het Kanaal over.
18 oktober 1909
Graaf De Lambert vliegt een rondje rond de Eiffeltoren.
25 november 1910
Hélène Dutrieu haalt als eerste Belgische vrouw haar vliegbrevet.
8 februari 1911
Heinrich van der Burg maakt een vlucht met zijn eigen vliegtuig, het eerste vliegtuigontwerp van Nederlandse bodem.
7 april 1911
Adriaan Mulder ontvangt het eerste Nederlandse vliegbrevet.
6 oktober 1911
Beatrix de Rijk haalt als eerste Nederlandse vrouw haar vliegbrevet.
16 april 1913
In België wordt de Compagnie d'Aviateurs opgericht als zelfstandig legeronderdeel, en niet langer als onderdeel van de Genie.
1 juli 1913
In Nederland wordt de Luchtvaartafdeeling opgericht, de voorloper van de Koninklijke Luchtmacht.
14 juli 1919
De Britse Capitein John Alcock en Luitenant Albert Brown vliegen als eersten non-stop over de Atlantische Oceaan.
1 augustus 1919
In Amsterdam wordt de Eerste Luchtvaart Tentoonstelling Amsterdam geopend.
7 oktober 1919
De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM wordt opgericht.
23 mei 1923
De Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena wordt opgericht
16 maart 1926
Dr. Robert Goddard lanceert de eerste vloeibare brandstofraket in Auburn, Massachusetts.
20 mei 1927
Charles A. Lindbergh vliegt in de Spirit of St. Louis als eerste solo non-stop van New York naar Parijs in 33 uren en 32 minuten.
20 mei 1932
Amelia Earhart is de eerste vrouw die solo de Atlantische Oceaan oversteekt.
26 juni 1936
Eerste succesvolle vlucht van een helikopter, de Focke Achelis FA 61.
27 augustus 1939
De Heinkel He-178 wordt 's werelds eerste straalvliegtuig.
14 september 1939
De VS-300 ontworpen en gevlogen door Igor Sikorsky wordt 's werelds eerste praktische helikopter.
19 juli 1942
De Messerschmitt 262 Schwalbe met als piloot Fritz Wendel maakt zijn eerste vlucht.
3 oktober 1942
De V-2 ontworpen door Werner Von Braun wordt voor het eerst gelanceerd.
24 juni 1947
In Washington werd voor het eerst een officiele melding gedaan van een Unidentified Flying Object, oftewel UFO.
14 oktober 1947
Kapitein Charles E. Yeager gaat als eerste door de geluidsmuur met de raket aangedreven Bell X-1 "Glamorous Glennis".
14 juni 1949
De Amerikaanse Rhesusaap Albert II is de eerste primaat in de ruimte en bereikt een hoogte van 130 km.
27 Juli 1949
De deHavilland Comet wordt het eerste passagiersvliegtuig dat door straalmotoren wordt aangedreven. Structureel bevat het toestel ontwerpfouten (metaalvermoeiing), waardoor Boeing kan profiteren om zijn 707 op de Europese markt door te drijven.
20 november 1953
Scott Crossfield wordt de eerste piloot die 2 keer de snelheid van het geluid haalt.
4 oktober 1957
De Spoetnik 1 wordt 's werelds eerste satelliet.
3 november 1957
De Russische hond Laika draait als eerste levende wezen rond de aarde
12 april 1961
Yuri Gagarin wordt in de Vostok I, de eerste mens in een baan om de aarde.
16 juni 1963
Valentina Tereshkova wordt de eerste vrouw in de ruimte. Zij verblijft drie dagen in de ruimte in haar Vostok 6.
11 december 1967
De Concorde wordt voorgesteld, gevolgd door de eerste vlucht van een supersonisch verkeersvliegtuig, de Tupolev Tu 144.
9 februari 1969
De Boeing 747 maakt zijn eerste vlucht. De Jumbo heeft plaats voor 347 passagiers en maakt een blijvende indruk door zijn afmetingen.
20 juli 1969
Eerste mens op de maan. Om 3u56 zet Neil Armstrong de eerste stappen en zegt de historische woorden "That's one small step for man, one giant leap for mankind." Collega Apollo 11 astronaut "Buzz" Aldrin maakt iets later ook een kleine wandeling.
31 oktober 1985
Wubbo Ockels gaat als eerste Nederlander de ruimte in.
23 december 1986
Piloten Jeana Yeager en Dick Rutan vliegen met de Voyager non-stop rond de wereld zonder bij te tanken.
24 maart 1992
Dirk Frimout is de eerste Belg in de ruimte.
|
